รู้ไว้ใช่ว่า! “หมายค้น” ออกได้ตอนไหน?

และกรณีไหนที่ “ไม่ต้องใช้หมายค้น”

หลายคนอาจสงสัยว่า ในการทำงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจ การจะขอ “หมายค้น” เพื่อเข้าตรวจค้นเคหสถานหรือสถานที่ส่วนบุคคลนั้น มีเงื่อนไขอย่างไรบ้าง? วันนี้เราสรุปมาให้เข้าใจง่ายๆ ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 69

5 เหตุผลทางกฎหมายที่ศาลจะออก “หมายค้น” ให้

กฎหมายระบุไว้อย่างชัดเจนว่า การจะออกหมายค้นต้องมีวัตถุประสงค์ข้อใดข้อหนึ่ง ดังนี้

1. เพื่อหาพยานหลักฐาน: เพื่อพบและยึดสิ่งของที่จะใช้เป็นพยานหลักฐานประกอบการสอบสวน หรือไต่สวนมูลฟ้อง

2. เพื่อยึดของผิดกฎหมาย: เพื่อพบและยึดสิ่งของที่มีไว้เป็นความผิด, ได้มาโดยผิดกฎหมาย หรือสงสัยว่าถูกใช้/จะถูกใช้ในการกระทำผิด

3. เพื่อช่วยบุคคล: เพื่อพบและช่วยบุคคลที่ถูกกักขังหน่วงเหนี่ยวโดยมิชอบด้วยกฎหมาย

4. เพื่อจับบุคคลตามหมาย: เพื่อพบคนที่มี “หมายจับ” อยู่ในสถานที่นั้น

5. เพื่อบังคับตามคำสั่งศาล: เพื่อพบและยึดสิ่งของตามคำพิพากษา ในกรณีที่หาด้วยวิธีอื่นไม่ได้แล้ว

แล้วกรณีไหนที่ “ไม่ใช่” เหตุในการออกหมายค้น?

คำตอบคือ การพบเห็นบุคคลที่กำลัง “กระทำความผิดซึ่งหน้า”

ทำไมถึงไม่ต้องออกหมายค้น?

ตามกฎหมาย หากเจ้าหน้าที่พบเห็นการกระทำความผิดเกิดขึ้นต่อหน้า (เช่น กำลังส่งมอบยาเสพติด หรือกำลังทำร้ายร่างกาย) เจ้าหน้าที่สามารถเข้าไประงับเหตุและทำการจับกุมได้ทันทีตามอำนาจหน้าที่ โดยไม่ต้องเสียเวลาไปขอหมายค้นจากศาล เพราะความผิดซึ่งหน้าถือเป็นเหตุฉุกเฉินและจำเป็นเร่งด่วน

สรุปสั้นๆ สำหรับสายสอบกฎหมาย

– มีหมายจับ, หาหลักฐาน, ช่วยคนถูกกักขัง ต้องใช้หมายค้น

– ผิดซึ่งหน้า จับได้เลย ไม่ต้องรอหมาย